Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Rộng lớn, mênh mông đến mức khó thấy được giới hạn: Dùng để miêu tả không gian có tầm nhìn xa, rộng rãi, tạo cảm giác bao la, vô tận.
   • Mang sắc thái tích cực, thường gợi cảm giác thanh bình, khoáng đạt: Thường dùng để miêu tả cảnh vật thiên nhiên.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Cánh đồng lúa chín vàng bát ngát trải dài đến tận chân trời.
  • Trời thu xanh bát ngát, không một gợn mây.
  • Từ đỉnh núi, chúng tôi phóng tầm mắt nhìn ra một không gian bát ngát.

Các cách sử dụng nâng cao

• "bát ngát mênh mông": Cụm từ kết hợp để nhấn mạnh đặc tính rộng lớn, vô cùng của không gian.
  • Biển cả bát ngát mênh mông khiến lòng người cảm thấy nhỏ bé.
• "lòng bát ngát": Cách nói ẩn dụ, chỉ tấm lòng rộng lượng, bao dung, khoan hòa.
  • Bà cụ có một tấm lòng bát ngát, luôn sẵn sàng giúp đỡ mọi người.

Biến thể và từ gần giống

• Bao la (tt): Cũng có nghĩa rộng lớn, mênh mông, thường dùng cho biển, trời, tình cảm.
  • Tình mẹ bao la như biển Thái Bình.
• Mênh mông (tt): Rộng đến mức khó xác định được bờ bến.
  • Cánh rừng mênh mông bạt ngàn.
• Thênh thang (tt): Rộng rãi, thoáng đãng, thường gợi cảm giác dễ chịu, tự do.
  • Con đường thênh thang dẫn vào làng.

Từ đồng nghĩa

• Bạt ngàn: Rộng lớn, trải dài liên tiếp (thường dùng cho rừng, đồng).
• Vô tận: Không có giới hạn, không thấy điểm kết thúc.
• Khoáng đạt: Rộng rãi, thoáng đãng (vừa chỉ không gian, vừa chỉ tính cách).

Từ trái nghĩa

• Chật hẹp: Có diện tích nhỏ, gò bó.
• Bó hẹp: Bị giới hạn trong một phạm vi nhỏ.
• Tù túng: Không gian khép kín, gây cảm giác khó chịu.

Thành ngữ, cụm từ cố định liên quan

• "Trời xanh bát ngát": Thành ngữ thường dùng để tả bầu trời trong xanh, cao rộng.
  • Một buổi sáng mùa thu với trời xanh bát ngát.
• "Đồng quê bát ngát": Cụm từ quen thuộc trong văn học, gợi hình ảnh cánh đồng quê rộng lớn, yên bình.

1. tt, trgt. Rộng mênh mông: Đồng quê bát ngát, xôn xao (HCận).